విదేశీ పెట్టుబడుల్లో రూ.లక్ష కోట్లు వెనక్కి

ఎఫ్‌పీఐల విషయంలో ఇదే అత్యంత గడ్డు సంవత్సరం

దేశీయ క్యాపిటల్‌ మార్కెట్లను ముందుకు నడిపించడంలో విదేశీ పెట్టుబడులదే కీలకపాత్ర. ‘హాట్‌ మనీ’గా పిలిచే ఈ విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడులు (ఎఫ్‌పీఐ) ఒక్కోసారి మన మార్కెట్లోకి ఎంత వేగంగా వస్తాయో.. అంతకంటే వేగంగా తరలిపోతుంటాయి. ఈ ఏడాదిలోనూ అదే జరిగింది. మరో పదిహేను రోజుల్లో పూర్తి కానున్న 2018లో వెనక్కి వెళ్లిన హాట్‌మనీ రూ.లక్ష కోట్లకు చేరువైంది. దాంతో ఎఫ్‌పీఐల విషయంలో మన మార్కెట్లకు 2002 తర్వాత మళ్లీ ఇదే అత్యంత గడ్డు సంవత్సరంగా మారింది. డిపాజిటరీలు, స్టాక్‌ ఎక్స్ఛేంజ్‌ల వద్దనున్న సమాచారం ప్రకారం.. 2017లో దేశీయ ఈక్విటీ, డెట్‌ సెక్యూరిటీల మార్కెట్లోకి రూ.2 లక్షల కోట్ల మేర పెట్టుబడులు వచ్చాయి. 2018కి ముందు వరుసగా ఆరేళ్లపాటు ఎఫ్‌పీఐల జోరు కొనసాగింది.
 
ఇదే ట్రెండ్‌ కొనసాగవచ్చు
ఈ ఏడాదిలో ఇప్పటివరకు విదేశీ ఇన్వెస్టర్లు నికరంగా రూ.87,000 కోట్ల పెట్టుబడులు ఉపసంహరించుకున్నారు. మరో పదిహేను రోజుల్లో పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ రూ.లక్ష కోట్ల చేరుకోవచ్చని అంచనా. మున్ముందు కూడా మార్కెట్లో ఇదే ట్రెండ్‌ కొనసాగవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఆర్‌బీఐ గవర్నర్‌ పదవికి ఉర్జిత్‌ పటేల్‌ రాజీనామాతో నియంత్రణ నియమావళిలో మార్పులు జరిగేందుకు అవకాశాలున్నాయి. రాజకీయంగానూ ఐదు రాష్ట్రాల ఎన్నికల్లో బీజేపీకి గట్టి షాక్‌ తగలడంతో మార్కెట్లో ప్రస్తుతం ప్రతికూల వాతావరణం నెలకొనడం ఇందుకు కారణం. అమెరికాలో వడ్డీ రేట్ల పెంపు, రూపాయి పతనం, ముడి చమురు ధరల పెరుగుదల వంటి ప్రతికూల అంశాలతోపాటు ఎఫ్‌పీఐలు తమ పెట్టుబడుల అసలు లబ్ధిదారులెవరు అన్న వివరాలను సమర్పించాలంటూ ఈ ఏడాది ఏప్రిల్‌లో సెబీ నిబంధలను కఠినతరం చేసింది. ఫలితంగా ఎఫ్‌పీఐలు భారీగా పెట్టుబడులను ఉపసంహరించుకున్నారు. ఎఫ్‌పీఐలపై చాలా వరకు ఆంక్షలను సెబీ సెప్టెంబరులో సడలించింది. అయినప్పటికీ విదేశీ పెట్టుబడుల ఉపసంహరణకు పూర్తి స్థాయిలో అడ్డుకట్ట పడలేదు.
 
చాలా కంపెనీల్లో అతిపెద్ద వాటాదారులు వారే..
చాలావరకు ప్రధాన లిస్టెడ్‌ కంపెనీల్లో, ముఖ్యంగా బ్యాంకింగ్‌, ఆర్థిక సేవల రంగ సంస్థల్లో ఎఫ్‌పీఐలే అతిపెద్ద వాటాదారులుగా ఉన్నారు. భారత లిస్టెడ్‌ కంపెనీల్లో వారి సరాసరి వాటా 25 శాతం వరకు ఉండవచ్చని అంచనా. ప్రమోటర్ల తర్వాత పెద్ద మొత్తంలో వాటాలున్నది ఎఫ్‌పీలకే. కంపెనీ ప్రమోటర్ల మొత్తం వాటా సరాసరిగా 60 శాతం వరకు ఉండవచ్చని అంచనా. ఎఫ్‌పీఐలు పోగా మిగతా కొద్ది శాతం వాటా దేశీయ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు, హెచ్‌ఎన్‌ఐలు, రిటైల్‌ ఇన్వెస్టర్ల చేతుల్లో ఉంది.
 
అమెరికా ఫెడ్‌ రిజర్వ్‌ వడ్డీరేట్లను పెంచడంతోపాటు అంతర్జాతీయంగా పెట్టుబడి పోర్ట్‌ఫోలియోల్లో జరిగిన మార్పులు, రూపాయి పతనం, ముడి చమురు ధరల పెరుగుదల వంటి అంశాలు ఎఫ్‌పీఐలు వెనక్కి వెళ్లడానికి ప్రధాన కారణం. వచ్చే ఏడాది లోక్‌ సభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో రాజకీయ అనిశ్చితి పెరగడంతో విదేశీ ఇన్వెస్టర్లు వేచి చూసే ధోరణిలో ఉన్నారు.
- విద్యా బాల, ఫండ్స్‌ ఇండియా డాట్‌ కామ్‌లో ఫండ్స్‌ రీసెర్చ్‌ హెడ్‌
 
ఫెడ్‌ రేట్లు, రూపాయి పతనం, ముడి చమురు ధరలతోపాటు మళ్లీ పెరుగుతున్న కరెంట్‌ ఖాతా లోటు, లక్ష్యం మేరకు ద్రవ్యలోటు నియంత్రణ విషయంలో అనిశ్చితి కూడా ఎఫ్‌పీఐల సెంటిమెంట్‌కు గండి కొట్టాయి. సార్వత్రిక ఎన్నికల నేపథ్యంలో వచ్చే ఏడాది కూడా విదేశీ పెట్టుబడులు అంతంత మాత్రంగానే ఉండవచ్చు.
- హిమాన్షు శ్రీవాస్తవ, మార్నింగ్‌స్టార్‌ ఇన్వె‌స్ట్‌మెంట్‌ అడ్వైజర్‌ సీనియర్‌ అనలిస్ట్‌